18 listopada 2015

WYROK TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI W SPRAWIE OBOWIĄZKU INFORMACYJNEGO UBEZPIECZYCIELA

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 29 kwietnia 2015 r. orzekł, iż ubezpieczyciel, na podstawie ogólnych norm prawa krajowego, może być zobowiązany do przekazania ubezpieczającemu dodatkowych informacji w zakresie kosztów i składek.

Zdjęcie

Sprawa dotyczy sporu powstałego pomiędzy ubezpieczycielem (Nationale-Nederlanden) a ubezpieczonym, występującym także w charakterze ubezpieczającego, o to, czy przed zawarciem umowy ubezpieczenia na życie ubezpieczony otrzymał wystarczające informacje na temat przeznaczenia składki oraz części, w jakiej jest inwestowana.                                   

Strony zawarły umowę ubezpieczenia na życie w lutym 2000 r. Przewidywała ona przeznaczenie składki na cele ubezpieczeniowe i inwestycyjne. Wielkość części inwestycyjnej uzależniona była od celów, na które składka była wykorzystywana - m.in. pokrycie kosztów i ryzyko ubezpieczeniowe. Wartość udziałów w funduszach inwestycyjnych miała z kolei wpływ na świadczenie należne z tytułu tej umowy.

Holenderski sąd rozpatrujący tę sprawę zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. Pytanie dotyczyło tego, czy prawo Unii Europejskiej stoi na przeszkodzie temu, aby na podstawie otwartych lub niepisanych norm prawa holenderskiego, takich jak stosowność i słuszność, lub na podstawie obowiązku staranności, ubezpieczyciele byli zobowiązani do udzielenia większej ilości informacji o kosztach i składkach za ryzyko, niż wymagały tego przepisy niderlandzkie, które dokonały transpozycji trzeciej dyrektywy dotyczącej ubezpieczeń na życie.

Trybunał wskazał, że obowiązek udzielenia dodatkowych informacji (innych niż wymienione w dyrektywie dotyczącej ubezpieczeń na życie) może wynikać z ogólnych zasad prawa krajowego, takich jak „otwarte lub niepisane normy”, o ile informacje te są konieczne do właściwego zrozumienia przez ubezpieczającego istotnych elementów zobowiązania. W tej sprawie chodziło o wynikający z prawa holenderskiego obowiązek staranności ubezpieczyciela, o dobrą wiarę w stosunku przedkontraktowym oraz o względy stosowności i słuszności, jakie powinny regulować zawieranie umów tego rodzaju.

Jednocześnie Trybunał zauważył, że podstawa prawna obowiązku udzielenia dodatkowych informacji powinna być taka, aby umożliwić przedsiębiorcy określenie ich zakresu. Niemniej, jak stwierdził Trybunał, to zakład ubezpieczeń określa charakter produktów ubezpieczeniowych, a zatem powinien być w stanie określić ich cechy mogące uzasadnić konieczność przekazania ubezpieczającemu informacji dodatkowych. Wydaje się, że Trybunał w stosunku do ubezpieczycieli stosuje zatem wyższe standardy staranności wskazując, że to ubezpieczyciel powinien ocenić, jakie informacje powinny być przekazane ubezpieczającemu.

Należy zauważyć, że orzeczenie zostało wydane w oparciu o nieobowiązującą już trzecią dyrektywę w sprawie ubezpieczeń na życie, jednak obowiązująca dyrektywa Wypłacalność II zawiera analogiczny przepis do tego, który był przedmiotem pytania prejudycjalnego:

Państwo członkowskie może wymagać od zakładu ubezpieczeń na życie dostarczenia informacji dodatkowych (…) jedynie wtedy, gdy jest to konieczne do właściwego zrozumienia przez ubezpieczającego istotnych elementów zobowiązania

 - art. 185 ust. 7 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej

Wydaje się zatem, że również polscy ubezpieczyciele powinni z większą starannością podchodzić do obowiązku udzielenia ubezpieczającym odpowiednich informacji, biorąc pod uwagę charakter i specyfikę proponowanych ubezpieczeń. Z kolei konsumenci mogą oczekiwać, że ubezpieczyciel udzieli im informacji dostoswanych do cech oferowanych ubezpieczeń, nawet jeżeli będą one wykraczały poza obowiązki informacyjne wynikające wprost z przepisów. Ubezpieczyciele bowiem, jako profesjonaliści, są obowiązani do wyższej staranności i dbałości o właściwy sposób prezentowania swoich produktów.

Sygnatura sprawy: C-51/13

Przeczytaj także szczegółowe informacje o sprawie.

Cookies

Na naszej stronie korzystamy z plików cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Rozumiem i akceptuję