Wcześniejsza spłata pożyczki – decyzja Prezesa UOKiK wobec Providenta

Prezes UOKiK Tomasz Chróstny w wydanej decyzji zobowiązał spółkę Provident Polska do zmiany sposobu rozliczeń z byłymi i obecnymi klientami.

Konsument, który przed terminem spłaci pożyczkę lub kredyt konsumencki, ma prawo odzyskać część wszystkich pobranych opłat proporcjonalnie do skrócenia czasu kredytowania. Kwota zwrotu powinna być obliczona metodą liniową, która jest transparentna i sprawiedliwa. Jako Urząd robimy wszystko, aby uporządkować kwestię tych rozliczeń i wyeliminować z rynku nieprawidłowości. Udało się to już w przypadku większości banków oraz dużej części firm pożyczkowych – mówi Tomasz Chróstny, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Grafika do tekstu. Decyzja Prezesa UOKiK. Provident ma zmienić sposób rozliczeń z konsumentami

Najnowsza decyzja prezesa UOKiK Tomasza Chróstnego dotyczy firmy pożyczkowej Provident i błędnych rozliczeń z konsumentami, którzy spłacili pożyczki przed terminem. Provident, w przypadku wcześniejszej spłaty pożyczki, z takiego obniżenia kosztów wyłączył opłatę przygotowawczą i prowizję.

W wydanej przez Prezesa UOKiK decyzji Provident Polska zobowiązał się do zwrotu konsumentom proporcjonalnej części wszystkich kosztów, w tym prowizji i opłaty przygotowawczej, wyliczonej zgodnie z metodą liniową. W przypadku wcześniejszej częściowej spłaty podstawą do rozliczenia będzie kwota nadpłaty netto (po obniżeniu jej o ewentualną sumę niedopłat). Provident ma usunąć skutki naruszenia praw konsumentów. Dotyczy to osób, które spłaciły przed terminem pożyczkę w okresie między 16 maja 2016 r. a datą uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK. Spółka poinformuje ich, że mogą wystąpić o zwrot proporcjonalnej części pobranych opłat, a potem odda im pieniądze. Podjęła się też weryfikacji rozliczeń i ewentualnej dopłaty w przypadkach, gdy klient złożył wcześniej reklamację i w efekcie odzyskał jedynie części należnej kwoty.

Szczegóły zobowiązania sprawdź w decyzji Prezesa UOKiK.

Decyzje Prezesa UOKiK

Prezes Urzędu wydaje decyzje zakazujące stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, decyzje uznające postanowienie wzorca umowy za niedozwolone i zakazujące jego wykorzystywania oraz nakłada karę pieniężną w wysokości do 10 proc. obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary. W wydawanych decyzjach Prezes UOKiK może również określić środki usunięcia trwających skutków bezprawnej praktyki przedsiębiorcy.

Decyzje Prezesa UOKiK publikowane są na podstawie art. 31 pkt 15 oraz 31b ustawy z 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów. W uzasadnieniu nie zawierają tajemnicy przedsiębiorstwa, ani żadnych innych informacji chronionych na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z wskazaną ustawą do zakresu działania Prezesa UOKiK należy m.in. gromadzenie i upowszechnianie orzecznictwa w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów, w szczególności przez zamieszczanie decyzji Prezesa Urzędu na stronie internetowej Urzędu, w tym udostępnianie oznaczenia stron postępowania.

Decyzje Prezesa UOKiK dotyczą w szczególności:

  • Klauzul niedozwolonych
  • Kontroli koncentracji
  • Nadużywania pozycji dominującej
  • Ochrony zbiorowych interesów konsumentów
  • Ogólnego bezpieczeństwa produktów
  • Porozumień ograniczających konkurencję
  • Przewagi kontraktowej
  • Systemu ocen zgodności
  • Zatorów Płatniczych

Decyzja zobowiązująca – daje możliwość zakończenia postępowania w sprawie praktyk ograniczających konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w drodze decyzji zobowiązującej. Niekiedy pozwala na szybsze zakończenie postępowania. Decyzja ta umożliwia Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów polubowne zakończenie postępowania prowadzonego na podstawie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w którym uprawdopodobniono naruszenie prawa. Przedsiębiorca po wszczęciu przez Prezesa UOKiK postępowania w sprawie praktyk ograniczających konkurencję albo praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów może zaproponować zobowiązanie, którego realizacja umożliwi wyeliminowanie praktyki lub jej skutków. Prezes UOKiK może uznać, iż zaproponowane zobowiązanie pozwoli na osiągnięcie tych celów i zobligować przedsiębiorcę do wykonania tych zobowiązań (właśnie w drodze decyzji zobowiązującej). Jest to uprawnienie, nie obowiązek Prezesa UOKiK. Czasem zobowiązanie zaproponowane przez stronę nie jest wystarczające.

EGF Council – decyzje Prezesa UOKiK podtrzymane przez sąd

Europejska Grupa Finansowa Council była pośrednikiem kredytowym, który działał pod nazwą Personal Finanse. Ofertę kierował do konsumentów, którzy mieli trudności z pożyczeniem pieniędzy w innych instytucjach finansowych. Prezes UOKiK wydał w sprawie EGF Council dwie decyzje i ostrzegał przed działaniami tej spółki. Rozstrzygnięcia Urzędu zostały w całości podtrzymane przez sąd.

Pod koniec czerwca 2021 r. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał wyrok w sprawie odwołania Europejskiej Grupy Finansowej Council od decyzji Prezesa UOKiK (RWR 5/2017). Postępowanie sądowe toczyło się przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu. Sąd zgodził się, że spółka naruszyła zbiorowe interesy konsumentów, utrzymał decyzję w całości, w tym karę finansową – łącznie ok. 6,3 mln zł.

Prezes UOKiK w decyzji stwierdził, że pośrednik finansowy EGF Council m.in. oferował konsumentom kredyty, które nie odpowiadały ich potrzebom ani możliwościom spłaty. Nakłaniał konsumentów bez zdolności kredytowej do zaciągnięcia zobowiązań za pośrednictwem osoby trzeciej, opisywanej jako osoba uwiarygodniająca, wspomagająca gwarant, żyrant, nie informował klientów o kosztach pośrednictwa finansowego podczas zawierania umowy. Szczegóły: https://www.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=13638. Sygn. akt XVII AmA 40/18.

W lutym 2020 r. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał wyrok, w który utrzymał inną decyzję Prezesa UOKiK wydaną wobec Europejskiej Grupy Finansowej Council oraz łączną karę ponad 5,7 mln. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zgodził się z UOKiK, że pośrednik pożyczkowy stosował 13 klauzul niedozwolonych i że za każdą z nich należy się kara.
Prezes UOKiK w decyzji (RWR 10/2017), której dotyczył ten wyrok, uznał za niedozwolone np. klauzule zobowiązujące konsumenta do zapłaty na rzecz EGF Council wynagrodzenia, choć nie znał jego wysokości czy narzucające udzielenie spółce rekomendacji. Szczegóły: https://www.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=14198. Wyrok jest prawomocny. Sygn. akt XVII AmA 13/18.

Śledztwo w sprawie działalności EGF Council prowadzi Prokuratura. Organy ścigania podjęły działania na skutek zawiadomienia skierowanego przez Prezesa UOKiK.