29 lipca 2015

PISEMNE UZASADNIENIE WYROKU SĄDU NAJWYŻSZEGO W SPRAWIE KLIENTÓW MBANKU

Sąd Najwyższy opublikował uzasadnienie wyroku, w którym uchylił orzeczenie Sądu Apelacyjnego w sprawie klientów mBanku. Podstawą uchylenia jest brak wskazania w dotychczasowym postępowaniu sądowym obowiązku kontraktowego, który zostałby naruszony przez mBank. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny.

Niedozwolone Klauzule Getin Noble Banku

Sprawa przeciw mBankowi została wszczęta pod koniec 2010 r. z powództwa Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Warszawie. W wyniku toczącego się postępowania Sąd Okręgowy a następnie Sąd Apelacyjny uznały za niedozwolone (abuzywne) następujące postanowienie umowne:

„zmiana wysokości oprocentowania kredytu może nastąpić w przypadku zmiany stopy referencyjnej, określonej dla danej waluty oraz zmiany parametrów finansowych rynku pieniężnego i kapitałowego w kraju (lub krajów zrzeszonych w Unii Europejskiej), którego waluta jest podstawą waloryzacji”.

W opinii Sądu Okręgowego oraz Sądu Apelacyjnego mBank nienależycie wykonywał umowę kredytową, gdyż dokonywał zmian oprocentowania na podstawie ww. niedozwolonej klauzuli. W związku z nieskutecznością prawną zakwestionowanego postanowienia uznano, że dokonane na jego podstawie podwyżki oprocentowania były bezpodstawne, a zatem należy przyjąć stałe oprocentowanie kredytu z okresu zawarcia umowy kredytowej. W konsekwencji uznano odpowiedzialność odszkodowawczą mBanku (w tym przypadku odpowiedzialność kontraktową) wobec 1247 klientów objętych postępowaniem grupowym w przedmiotowej sprawie.

Po wniesieniu przez mBank skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego, sprawa była rozpatrywana przez Sąd Najwyższy, który 14 maja 2015 roku wydał orzeczenie.

W opublikowanym uzasadnieniu Sąd Najwyższy podtrzymał opinię Sądu Apelacyjnego, zgodnie z którą kwestionowana przez klientów mBanku klauzula dotycząca zmiennej stopy oprocentowania kredytu jest postanowieniem niedozwolonym, jednakże jedynie w części określającej możliwość zmiany stopy procentowej. Podkreślono, że fragment ten jest niejednoznaczny, niezrozumiały dla konsumenta oraz pozostawiający swobodę podejmowanych decyzji bankowi. Natomiast dalsza część kwestionowanego postanowienia, dotycząca uzależnienia stopy procentowej od parametrów finansowych, nie jest w opinii Sądu Najwyższego abuzywna. W kompetencjach biegłego pozostaje zatem określenie w jakim stopniu działania banku w zakresie ustalania wysokości oprocentowania kredytu były racjonalne i ekonomicznie uzasadnione.

Jednocześnie Sąd Najwyższy orzekł, że zastosowanie w umowach postanowienia abuzywnego nie prowadzi automatycznie, jak uznał Sąd Apelacyjny, do odpowiedzialności kontraktowej banku. Posługiwanie się wzorcem umownym, zawierającym postanowienia abuzywne, nie jest jednoznaczne z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy.

W uzasadnieniu stwierdzono, że w dotychczasowym postępowaniu sądowym nie wskazano konkretnego obowiązku wynikającego z umowy, który zostałby naruszony przez mBank, dlatego nie ma podstawy do przesądzenia odpowiedzialności kontraktowej banku.

Sąd Najwyższy zakwestionował również rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego, w którym przyjęto, że bezskuteczność abuzywnej klauzuli dotyczącej zmienności oprocentowania, prowadzi do zastosowania stałego oprocentowania. W opinii Sądu Najwyższego tego typu rozwiązanie stanowi nieuzasadnioną zmianę charakteru zobowiązania kredytowego. Ponadto z kilku innych zapisów standardowej umowy, które nie zostały uznane za abuzywne wynika, że kredyt jest oprocentowany według zmiennej stopy procentowej.

Sąd Najwyższy podtrzymał opinię Sądu Apelacyjnego o zasadności postępowania grupowego w przedmiotowej sprawie. Podkreślono między innymi, że roszczenia członków grupy zostały oparte na takiej samej podstawie prawnej, ze względu na występowanie standardowych treści umów zawartych z tym samym kredytodawcą. Ponadto fakt korzystania przez klientów z profesjonalnego doradztwa nie zmienia ich statusu jako konsumentów.

Za nieuzasadnione uznano między innymi stanowisko mBanku o niedopuszczalności łączenia postępowania grupowego z postępowaniem obejmującym incydentalną kontrolę treści wzorca umownego.

Sygnatura akt: II CSK 768/14

Cała treść pisemnego uzasadnienia: http://www.sn.pl/orzecznictwo/SitePages/Baza_orzeczen.aspx?ItemID=7938&ListName=orzeczenia3&Sygnatura=II+CSK+768%2f14

Cookies

Na naszej stronie korzystamy z plików cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Rozumiem i akceptuję